Wielkimi krokami zbliża się maj i początek tegorocznych egzaminów maturalnych do których, jak wynika z danych uzyskanych w Wydziale Edukacji Starostwa Powiatowego w Rykach w skali powiatu przystąpi ok. 430 absolwentów szkół ponadgimnazjalnych.
Przez pryzmat prasy z Dwudziestolecia międzywojennego przyjrzymy się jak to dawniej z egzaminami bywało…..
Z przymrużeniem oka
Wiosna się zaczyna krzyk radości płynie/ Tylko sztubaczyna drży na egzaminie…/ Wiosną świat się budzi, odżywa natura/ Na nim cierpnie skóra: MATURA! MATURA/ Jony, elektrony, powiastki, pierwiastki,/ W uszach biją dzwony, w oczach krążą gwiazdki,/ Daty i tematy, królowie i wojny… /Och żywocie znojny, straszny, niespokojny. Egzamina, Mucha, nr 22, 1929, s. 4
Ani ja, ani ty, nie umiemy roboty, lecz w kieszeni MATURA, więc pójdziemy do biura, weźmiemy pióro ołówek, naskrobiemy pięć słówek, Nałajemy klientów od głuptasów natrętów, Za to pensję weźmiemy, Dobrze sobie podjemy . Piosenka dziecinna, Mucha, nr 44, 1925, s. 5
Z tortur maturalnych
A teraz nowy obrazek z tortur maturalnych w seminarjum w Tarnopolu. Na 24 dziewcząt przesłuchiwanych do dnia 18 b.m. komisja „spaliła” 16 (…) Jedną z uczennic pytano od 3.30 popołudniu do 9.30 w nocy, a więc przez 6 godzin (…) w gimnazjum s.s. Urszulanek w Lublinie egzaminy trwały od 3.30 po południu do 11.30 w nocy. Czy noc jest stosowną porą do tego rodzaju egzaminów? Czy śpiące, zdenerwowane oczekiwaniem i wystraszone uczennice mogą zachować do późnej nocy świadomość umysłu i sprostać ważnemu zadaniu…? Ziemia Lubelska, nr 153, 1925 s. 3
Co po maturze?
Seminarjalne egzaminy dojrzałości mają wykazać, czy kandydat opanował w dostatecznym stopniu podstawowe wiadomości z przedmiotów przepisanych dla seminariów nauczycielskich i czy posiada potrzebną do sprawowania urzędu nauczycielskiego w szkole powszechnej dojrzałość umysłową i samodzielność. (…) jeżeli uczeń ma niedostateczną ocenę roczną z jednego przedmiotu, może być dopuszczony do egzaminu dojrzałości po ferjach (w terminie jesiennym), jeżeli zda z tego przedmiotu egzamin poprawczy, ze skutkiem pomyślnym (…) Egzaminy piśmienne odbywają się z języka polskiego, matematyki i pedagogiki (…) na opracowanie tematu z języka polskiego i pedagogiki przeznacza się 5 godzin, na zadania matematyczne 2-godziny…” Tymczasowy Regulamin Seminarjalnych Egzaminów dojrzałości (Rozporządzenie Ministra W.R. i O.P z dnia 6 listopada 1918 r. , nr 12479
Do szkoły podchorążych marynarki wojennej w Toruniu wymagane jest świadectwo dojrzałości, czyli matura gimnazjalna (…) Do Szkoły Głównej Gospodarstwa Wiejskiego wymagana jest matura 8-klasowa. Gazeta Świąteczna nr 3037, 1939 s. 13
Szkoła podchorążych w Ostrowii Mazowieckiej jest szkołą oficerską. Szkoła ta wymaga świadectwa dojrzałości. Gazeta Świąteczna nr 263, 1932, s. 8
Starasz się pan o posadę referenta w moim wydziale. Któż za panem przemawia.
Matura i Sorbona, panie naczelniku
Nie znam tych pań. Musisz wyjaśnij mi pan kto je zrodził…. Szef protekcjonista, Mucha, nr 44, 1919, s. 7
Każda reforma oświaty przynosiła zmiany w organizacji i przebiegu egzaminów maturalnych. Nie zmienia się jedynie stres, który towarzyszy absolwentom, podchodzącym do egzaminu dojrzałości. Archiwa cyfrowe przynoszą mnóstwo informacji dotyczących ówczesnych matur, a zaprezentowane fragmenty stanowią kolejny przyczynek do opracowania historii regionu, Wśród opracowań dostępnych w sieci dominuje twórczość Mickiewicza, Słowackiego, Sienkiewicza i Żeromskiego, choć można znaleźć odwołania do twórczości Krasińskiego, Skargi i Staszica (Opracowania tematów maturalnych z literatury polskiej i Inn, Warszawa 1926)…. Z twórczością jakich autorów zetkną się tegoroczni maturzyści?
Tegorocznym abiturientom życzymy powodzenia na maturze i pomyślności w dorosłym życiu
Wszystkich, którzy zechcieliby podzielić się swoimi archiwaliami dotyczącymi historii regionu zapraszamy do Powiatowej Biblioteki Publicznej w Rykach. Szczególne zaproszenie, kierujemy również do uczniów, którzy poprzez udział w projektach mogliby opracować interesujący ich fragment historii regionu, poznać postacie z nim związane, lub odkryć na nowo ciekawe miejsca.
Wojciech Niedziółka
