Święta majowe: 1, 2, 3 maja. Historia i znaczenie świąt

Majówka to czas, kiedy możemy odpocząć, to również święta, z których każdy dzień ma swoje znaczenie i historię. Oto najciekawsze pomysły, co możemy zrobić wspólnie. Razem z Biblioteką Powiatową idziemy na spacer, ponieważ zgodnie z długoterminowymi prognozami pogoda w majówkę 2026 ma się okazać sprzyjająca. Warto więc wykorzystać długi weekend na aktywności poza domem. Pierwszym ciekawym pomysłem może okazać się długi spacer wśród zieleni, po drodze wspólne pogawędki o naszej Ojczyźnie. Drugim ciekawym pomysłem jest wybranie się z czytelnikami na rower- każdy z małą przyczepioną flaga do roweru, aby celebrować dzień flagi. Trzecim pomysłem jest rozłożenie koca piknikowego na terenie zieleni wokół biblioteki, rozmowy na powietrzu i czytanie książek o tematyce historii Polski i celebracji świąt 1,2,3 maja, o wydarzeniach wpływających na nasza historię, o patriotyzmie i o nas samych…Co wybierzemy? Zobaczymy wkrótce.

A teraz trochę historii: 1 maja – Święto Pracy

Dzień ten upamiętnia wydarzenia z początku maja 1886 roku w Chicago w Stanach Zjednoczonych, kiedy to robotnicy wywołali strajk. Buntowali się oni przeciw koszmarnym warunkom pracy i wykorzystywaniu przez kapitalistów. Musieli bowiem co dzień pracować po 12 godzin w bardzo trudnych warunkach i za niskie wynagrodzenie. Bunt robotników narastał, a przełomowe wydarzenia rozegrały się w zakładzie firmy McCormick Harvester Co. Właściciel zakładu zwolnił wówczas wszystkich pracowników, a na ich miejsce przyjął nowych i wynajął ochroniarzy. Zwolnieni robotnicy zorganizowali 1 maja wielką demonstrację, w której udział wzięło kilkadziesiąt tysięcy osób. Demonstracje tłumione przez policję trwały kilka dni i zginęło w nich kilkunastu robotników i jeden policjant. Trzy lata później, w 1889 roku, dla uczczenia tych wydarzeń i dramatycznej walki robotników ustanowiono Święto Pracy. W Polsce święto to było obchodzone od 1890 roku

2 maja – Święto Flagi Rzeczypospolitej Polskiej

To dość młode święto, które ustanowiono w 2004 roku. Wybór daty święta miał dwie przyczyny. Jedna związana była z tym, że właśnie 2 maja 1945 r. flaga polska została zawieszona w Berlinie na Reichstagu oraz na Kolumnie Zwycięstwa. Druga dotyczyła tego, że w czasach PRL władze nakazywały wywieszanie flag 1 maja w Święto Pracy, które komuniści uznawali za jedno z najważniejszych świąt. Nakazywali jednak zdejmowanie ich 2 maja, w obawie, by nie wisiały do 3 maja – daty upamiętniającej ogłoszenie pierwszej polskiej konstytucji. To święto było bowiem w Polsce ludowej zakazane.

3 maja – Święto Konstytucji 3 Maja

Tego dnia Polacy na całym świecie obchodzą święto narodowe upamiętniające przyjęcie w 1791 r. pierwszej w Europie i drugiej na świecie spisanej konstytucji. Był to przełomowy i nowatorski dokument zmieniający sposób rządzenia krajem.
Uchwalenie Konstytucji 3 maja zostało uznane za święto już 5 maja 1791. Niestety niedługo później nastąpiły rozbiory Polski, a Polska zniknęła z mapy Europy. Jednak dążenie Polaków do niepodległości było niezłomne, a pomagała im w tym pamięć o ustanowieniu pierwszej Polskiej konstytucji. Święto oficjalnie przywrócono w 1919 roku – po odzyskaniu przez Polskę niepodległości w , ale w czasach komunizmu znów zlikwidowano.
Powtórnie przywrócono je w 1990 roku.

W związku ze zbliżającymi się majowymi świętami zachęcamy do zapoznania się z publikacjami tematycznymi. Polecamy wykaz ciekawych materiałów edukacyjnych dostępnych w Internecie.

Publikacje o tematyce w/w świąt

Literatura dla dzieci:

• Jeszcze Polska nie zginęła / Joanna i Jarosław Szarkowie ; [rysunki Krystyna Mól]. – Kraków : Dom Wydawniczy “Rafael”, cop. 2017.
• Konstytucja Polski dla dzieci / tekst Jarosław Górski ; ilustracje Maciej Maćkowiak, Artur Janicki. – Wydanie I. – Warszawa : Wydawnictwo SBM, 2018.
• Luneta czasu i Konstytucja 3 maja / [tekst] Katarzyna Ostrowska-Biernacka ; [ilustracje] Ryszard Kajzer. – Warszawa : Stowarzyszenie Nasza Historia ; Muchomor, 2013.
• Nasza paczka i niepodległość : o sześciu polskich świętach / Zofia Stanecka ; ilustrował Daniel de Latour. – Warszawa : Wydawnictwo Egmont Polska ; Sulejówek : Muzeum Józefa Piłsudskiego, 2014.
• Polak mały : wiersze patriotyczne / Anna Paszkiewicz ; [ilustracje Magdalena Pilch]. – Warszawa : Wydawnictwo SBM, copyright 2018.
• Polskie symbole narodowe / koordynacja projektu Joanna Dutka-Kącka, Maciej Zakrzewski ; oprac. tekstu Jarosław Szarek ; Instytut Pamięci Narodowej. Oddział w Krakowie. – Kraków : IPN, [2013].

Gry edukacyjne:

• Ale historia! [Gra] : 966-2016 / zasady gry: Filip Miłuński ; autor pytań: Zbigniew Pawłowski ; oprac. graf.: Gerard Lepianko. – Warszawa : Granna, 2016.
• Kocham Polskę [Gra] : edukacyjna gra planszowa / autorzy Małgorzata Woszczenko, Paweł Kołodziejski. – [Kraków] : Rafael ; Polskie Gry Planszowe, [2016].
• Polak mały [Gra] : gra edukacyjna / Karol Madaj. – Warszawa : Instytut Pamięci Narodowej – Komisja Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu, cop. 2014.

Literatura dla dorosłych:

• 200 lat Konstytucji 3 Maja w życiu narodu i Kościoła / Józef Krasiński. – Sandomierz : Wydaw. Diecezjalne, 1991.
• Dziedzictwo Konstytucji 3 Maja : obraz polskiej rewolucji oczami Zachodu / Henryk Kocój. – Kraków : Arcana, 2016.
• Konstytucja 3 maja 1791. Statut Zgromadzenia Przyjaciół Konstytucji / oprac. Jerzy Kowecki. – Wyd. 4 zm. – Warszawa : Państwowe Wydawnictwo Naukowe, 1991.
• Pierwsza w Europie : 200 rocznica Konstytucji 3 maja, 1791-1991 : praca zbiorowa / pod red. Henryka Kocója. – Katowice : UŚ, 1989.
• Uchwalenie i obrona Konstytucji 3 Maja / Krzysztof Bauer. – Warszawa : Wydaw. Szkolne i Pedagogiczne, 1991.
• Ustawa Rządowa – Konstytucja 3 Maja 1791 : faksymile rękopisu z Archiwum Głównego Akt Dawnych w Warszawie : w dwusetną rocznicę uchwalenia / [posłowie napisał Jerzy Michalski ; notę edytorską oprac. Józef Płocha]. – Wrocław : Zakład Narodowy im. Ossolińskich. Wydawnictwo, 1991.

Zasoby edukacyjne dla nauczycieli dostępne w Internecie

Materiały audiowizualne:

• Filmy edukacyjne ze strony internetowej Zamku Królewskiego w Warszawie „Konstytucja 3 Maja”
• Film z serii „Konstytucja 3 Maja w słowach i obrazach” – Zamek Królewski w Warszawie
• Bajka edukacyjna dla najmłodszych Kazio i Konstytucja 3 Maja [Film edukacyjny dla dzieci]
• Materiały filmowe związane z tematyką Konstytucji 3 Maja – Zamek Królewski w Warszawie
• Animacja obrazu Jana Matejki “Konstytucja 3 maja 1791 roku”
• Film z serii ożywione obrazy Jan Matejko – „Konstytucja 3 Maja 1791 roku”

Materiały dydaktyczne:

• Oryginał „Ustawy Rządowej” 3 Maja 1791 roku w zbiorach Archiwum Państwowego – Archiwum Głównym Akt Dawnych
• Scenariusz i pomoce dydaktyczne dla przedszkoli: Inspiracje „Kto ty jesteś? Polak mały”
• Zestaw narzędzi przygotowany przez Narodowe Centrum Kultury dla nauczycieli, edukatorów, animatorów przeznaczony do pracy z dziećmi i młodzieżą – pakiet edukacyjny #BarwyWspólne

 Scenariusze lekcji i akademii:

• Scenariusz lekcji – Zintegrowana Platforma Edukacyjna: Konstytucja 3 Maja 1791 dla szkół ponadpodstawowych
• Scenariusze lekcji, karty pracy, filmy proponowane przez Zamek Królewski w Warszawie – „Konstytucja 3 Maja” materiały dla szkół podstawowych i ponadpodstawowych
• Scenariusz akademii z okazji Uchwalenia Konstytucji 3 Maja – Platforma Dobrych Praktyk

Quizy:

• „Święto uchwalenia Konstytucji 3 Maja”
• „Twórcy Konstytucji 3 Maja”
• „Twórcy Konstytucji 3 Maja” – test

Ciekawostki:

• Strefa Polskiej Historii – „Twórcy Konstytucji 3 Maja”