Konferencja online: Licencja na czytanie IX. Książki dla młodych – od lektur do literatury młodzieżowej w XXI w.

Serdecznie zapraszam do udziału w dziewiątej konferencji z cyklu Licencja na czytanie. Tegoroczna edycja nosi tytuł: Książki dla młodych – od lektur do literatury młodzieżowej w XXI w. Wydarzenie odbędzie się w formie online 15 kwietnia 2026 r. (środa), godz. 14:30-17:15. 

Udział w wydarzeniu jest bezpłatny, obowiązuje wcześniejsza rejestracja, liczba miejsc ograniczona.

 

Program konferencji (PDF 771 KB)

Formularz rejestracyjny

Informacje dotyczące zaplanowanych wystąpień:

Cień Disneya. O literaturze young adult i jej bohaterkach – dr Anna Zatora

Wykład poświęcony literaturze young adult wprowadzi osoby uczestniczące w konferencji we współczesne sposoby badania (i czytania) literatury dla młodych dorosłych. Rozpocznie się od osadzonych w kontekście rynku wydawniczego i czytelnictwa rozważań nad podziałem na literaturę „young adult” i „new adult”. Następnie krótko omówiony zostanie wpływ produkcji Walta Disneya na kulturę, by ułatwić dostrzeżenie przetworzeń pewnych schematów we współczesnych utworach literackich i samym uniwersum Disneya. Kulminacyjnym punktem wykładu będzie zdefiniowanie postfeminizmu – kategorii pozwalającej dostrzec, jak zmieniają się bohaterki literatury dla młodych dorosłych, a także uniknąć pułapek pseudofeminizmu (z przykładami z powieści „Rodzina Monet: Skarb” i „Extasia”). Poruszone zostaną takie tematy, jak: silne postaci kobiece, odgrywanie męskich ról, siostrzeństwo, seksualność, zaangażowanie społeczne. Na koniec zaplanowano kilka refleksji dotyczących czytania i pisania w epoce kultury uczestnictwa. 

Czytać każdy może… – Katarzyna Fiałkowska

Tematyka wykładu obejmuje zagadnienia związane z książką i dostępem do niej, a także rolą bibliotek jako miejsc spotkań z literaturą. Poruszona zostanie również kwestia obecności polskich książek w międzynarodowych rankingach oraz znaczenie targów książki i innych wydarzeń z nimi związanych. Istotnym elementem będzie także spojrzenie na książkę w rękach młodych czytelników, a całość dopełni refleksja nad przedstawionymi zagadnieniami.

Szkodliwe treści w najnowszych książkach dla dzieci i młodzieży – Maja Domaszk 

Współczesna literatura dziecięca i młodzieżowa coraz częściej porusza tematy trudne, kontrowersyjne i złożone. Chociaż może to sprzyjać rozwojowi empatii, tolerancji i świadomości społecznej, jednocześnie niesie ze sobą ryzyko ekspozycji młodych czytelników na treści potencjalnie szkodliwe. W referacie zostaną przeanalizowane wybrane publikacje z ostatnich lat pod kątem obecności przemocy, stereotypów, seksualizacji, treści promujących autodestrukcyjne zachowania oraz przekazu ideologicznego. Omówione zostaną również mechanizmy wpływu takich treści na rozwój emocjonalny, poznawczy i moralny młodego odbiorcy. Wykład ma na celu zainicjowanie dyskusji o granicach odpowiedzialności autorów, wydawców, pedagogów i rodziców w kontekście doboru lektury oraz potrzebę  stworzenia bardziej precyzyjnych kryteriów oceny książek kierowanych do najmłodszych.

Informacje o prelegentkach:

dr Anna Zatora

Literaturoznawczyni, bibliotekarka, redaktorka. Związana z Katedrą Teorii Literatury Uniwersytetu Łódzkiego oraz Biblioteką UŁ. Absolwentka studiów filologicznych i kulturoznawczych, w 2021 roku obroniła doktorat, w 2022 roku wydała książkę „Saga rodzinna w literaturze polskiej XXI wieku. Konwencja czy kontestacja?”. Uczestniczyła w projekcie badającym czytelnictwo wśród dzieci i młodzieży, praktykowała w instytucji kultury, organizowała kilka konferencji naukowych, a do dziś zajmuje się redakcją i korektą tekstów. Realizuje projekt badawczy „Groza w wielu wydaniach — horror literacki i jego odmiany na współczesnym polskim rynku wydawniczym” (Narodowe Centrum Nauki). Orędowniczka badania popkultury, którą postrzega jako zwierciadło odbijające nasze pasje i lęki i jako platformę społecznego porozumienia. 

Katarzyna Anna Fiałkowska

Magister filologii polskiej, absolwentka Wydziału Humanistycznego UMK w Toruniu, polonistka w I Liceum Ogólnokształcącym im. Mikołaja Kopernika w Toruniu.

Maja Domaszk

Absolwentka filologii polskiej na Uniwersytecie Mikołaja Kopernika w Toruniu oraz studentka II roku II stopnia na kierunku filologia polska na Wydziale Humanistycznym Uniwersytetu Mikołaja Kopernika. Pracuje w Dziale Promocji i Marketingu Wydawnictwa Naukowego Uniwersytetu Mikołaja Kopernika. Członkini Pracowni Badań Kultury i Literatury Dziecięco-Młodzieżowej.