Zbliża się 333 rocznica wiktorii odniesionej przez Jana III Sobieskiego pod Wiedniem. Z tej okazji warto przypomnieć, że losy rodziny królewskiej wpisane są w ziemie rycką.
Norman Davis w „Bożym igrzysku” tak opisuje ród Sobieskich: „…nazwisko Sobieski należy do tych nielicznych nazwisk w historii Polski, które znane są szerszemu światu. Jego pochwałę głosili zarówno współcześni, jak i historycy (…) W całej Europie pamiętano o nim jako o tym, który obronił cesarstwo i świat chrześcijański przed niewiernymi…”.
Niewiele osób wie, że przodkowie Jana III Sobieskiego wywodzili się z Sobieszyna. Marek Plewczyński w artykule „Wojenni przodkowie króla Jana III Sobieskiego w XVI wieku” pisze: „…wszyscy Sobiescy pisali się „z Sobieszyna” (de Sobieszyn)…”. , zaś w X tomie „Słownika geograficznego Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich” pod hasłem Sobieszyn znajdujemy następujące informacje: „…wieś i folwark, powiat garwoliński, gm. Ułęż, par. Sobieszyn(…)Jest to dawne gniazdo Sobieskich…” Autorzy słownika dodają, że:… w 1508 należał on do Stanisława i Małgorzaty, a w 1569 do Stanisława i Jana Sobieskich. Do 1605 r., czyli do śmierci Marka s. Jana, Sobieszyn posiadała linia Sobieskich z której bezpośrednio wywodził się król…”. W obszernej biografii „Jan Sobieski 1629-1696” Zbigniew Wójcik pisze m.in.: „….gniazdem ich rodu był Sobieszyn, wieś położona w północnej części tej ziemi nad Wieprzem. Wszyscy Sobiescy tytułowali się z Sobieszyna (de Sobieszyn), również i ci wielcy z XVII wieku (o tych mniej znanych możemy znaleźć informacje w/w Słowniku -przyp. W.N.). Na nagrobku ojca króla Jana, Jakuba w kościele farnym w Żołkwi na płycie nagrobnej, która odzyskała swój pierwotny wygląd po renowacji, napisane jest: „Jacobla Sobieszyn Sobieski” (Jakub Sobieski z Sobieszyna). Przeszukując zasoby Internetu nie trudno odnaleźć przywoływaną inskrypcję nagrobną.
Należy zauważyć, że w nawiązaniu do tradycji historycznej 12 września 1883 r., a więc dokładnie w 200 lat po wspaniałym zwycięstwie króla Jana Sobieskiego nad Turkami pod Wiedniem przystąpiono do zakładania fundamentów pod sobieszyński kościół powstały z fundacji Kajetana hr. Kickiego. 16 października 1883 r., biskup lubelski ks. Kazimierz Wnorowski, założył kamień węgielny i poświęcił fundamenty kościoła. Trzy lata od położenia kamienia węgielnego budowę ukończono, a świątynia została konsekrowana 16 października 1886 roku przez arcybiskupa warszawskiego ks. Wincentego Popiela i otrzymała wezwanie Podwyższenia Krzyża Świętego.
Wyżej wymienione informacje znajdują również potwierdzenie w datowanej na rok 1892 publikacji „ O królach i bohaterach polskich”. W dostępnej w bibliotekach cyfrowych książce czytamy m.in.: „… Pierwotnem gniazdem Sobieskich, herbu Janina poczytywano wieś Sobieszyn w Lubelskiem…” Podobne stwierdzenia odnajdujemy w dodatku do Expresu Lubelskiego i Wołyńskiego, gdzie oprócz artykułów związanych obchodami 250-rocznicą bitwy pod Wiedniem odnajdujemy artykuł „Sobiescy w Lubelskiem”, gdzie Leona Białkowski pisze m.in.: „…Już w połowie XV wieku na tle tego rodu uwydatnia się pierwszy źródłowo stwierdzony Sobieski, imieniem Mikołaj, zamożny właściciel dóbr w powiecie stężyckim, tegoż wojew. Sandomierskiego. Posiada on tam wsie Radoryż, Sobieszyn, Lędo, Ułęże. Żyje on w latach 1420-1480, nazwisko przybiera- zwyczajem wtedy powszechnym- od gniazdowego Sobieszyna..”
Wojciech Niedziółka
